Әңгіме басты мәселеден — вирустың қалай жұғатынынан басталды. Мамандар оның үш жолын атап өтті: жыныстық, қан арқылы (оның ішінде зарарсыздандырылмаған құралдарды пайдаланғанда) және тік жол (анадан балаға). Әрқайсысы бойынша қауіпті нақты қандай шаралар төмендететіні түсіндірілді.

Жеке бөлім тестілеуге арналды. Астанада тегін әрі құпия түрде тексерілуге болады, экспресс-тест небәрі бірнеше минут алады. Адам өз мәртебесін қаншалықты ерте білсе, ем соғұрлым тиімді болмақ: заманауи антиретровирустық терапия денсаулықты сақтауға, бұрынғы режимде жұмыс істей беруге және вирустық жүктеме анықталмайтын деңгейге жеткенде оны серіктесіне жұқтырмауға мүмкіндік береді.

Күнделікті қарым-қатынас тақырыбы ең көп сұрақ тудырды. Жұмыскерлерге АИТВ қол алысқанда, құшақтасқанда, ортақ ыдыс-аяқ, киім немесе есік тұтқалары арқылы жұқпайтыны айтылды, себебі вирус сыртқы ортада өте әлсіз. Дәл осы фактілерді білмеу көбінесе АИТВ-мен өмір сүретін адамдарды кемсітуге және оларға қатысты стигманың туындауына басты себеп болады.

Оқытудың мақсаты-мамандардың кәсіби құзыреттілігін арттыру, практикалық дағдыларды жетілдіру және медициналық ұйымдарда АИТВ-инфекциясы бойынша профилактикалық жұмысты ұйымдастырудың бірыңғай тәсілін қалыптастыру.

Алғашқы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарының, жеке медициналық ұйымдардың, стационарлардың, перзентхана бөлімшелерінің және аудандық ауруханалардың жауапты мамандары қатысты. Мұндай өкілдік медициналық көмек көрсетудің әртүрлі деңгейлерінде АИТВ-ның алдын алу мәселелерін қарауға мүмкіндік берді.

- «Оқытудың басты міндеті-мамандардың теориялық білімдерін жаңартып қана қоймай, күнделікті жұмыста қажетті практикалық дағдыларды бекіту. АИТВ-инфекциясын ерте анықтауға, тестілеу ережелеріне, құпиялылықты сақтауға, стигма мен кемсітушіліктің алдын алуға, сондай — ақ пациенттермен өзара іс-қимылдың этикалық қағидаттарына ерекше назар аударылды», - деп атап өтті Ақтөбе облыстық АИТВ-инфекциясының алдын алу орталығының басшысы Айгүл Дүйсенбаева.

Бес күндік оқыту аясында мамандар АИТВ-инфекциясын ерте анықтау, пациенттерге кеңес беру және дұрыс хабардар ету, АИТВ-ның анадан балаға тігінен берілуінің алдын алу мәселелерін зерделеді. Әйелдер мен балалармен профилактикалық жұмысты ұйымдастыруға және перзентхана бөлімшелері мен басқа да медициналық ұйымдар мамандарының өзара іс-қимылына ерекше назар аударылады.

Практикалық блок АИТВ диагностикасының зертханаға дейінгі кезеңінде сапаны қамтамасыз ету, биоматериалды дұрыс алу, сақтау және АИТВ орталығының зертханасына жеткізу мәселелерін қамтыды. Мамандар сондай-ақ экспресс-тестілеу жүргізу және ситуациялық міндеттерді шешу дағдыларын пысықтады.

Бес күндік оқыту қорытындысы бойынша алынған білім мен практикалық дағдылардың деңгейін, сондай-ақ мамандардың оларды кәсіби қызметінде қолдануға дайындығын бағалауға мүмкіндік беретін аттестаттау өткізілді.

Облыстық деңгейдегі семинарды өткізу Ақтөбе облысының медициналық ұйымдарында АИТВ бойынша үйлестірушілердің біліктілігін арттыруға және профилактикалық жұмыстың сапасын нығайтуға ықпал етеді.

Ақмола облыстық АИТВ-инфекциясының алдын алу орталығы бас дәрігерінің міндетін атқарушы- Рүстем Молдағалидың айтуынша, акциялар негізінен адам көп жиналатын қоғамдық орындарда – саябақтарда, жағалауларда және сауда үйлерінде өткізіледі. Бұл бағытта орталығымыз  Жастар денсаулық орталықтарымен және білім беру ұйымдарымен белсенді ынтымақтастық орнатқан.

«Мұндай акциялар тұрғындар арасында үлкен қызығушылық тудырады. Сондықтан біз, бұл тәжірибені алдағы уақытта да жалғастыруды жоспарлап отырмыз», – деп атап өтті медициналық ұйымның басшысы.

Алдын алу жұмысы барысында мамандар тек кеңес беріп қана қоймай, АИТВ-ға жедел тестілеуден өтуді де ұсынады. Қолданылатын тест-жүйелер қысқа мерзім ішінде нәтиже алуға мүмкіндік береді және ұзақ уақыт күтуді қажет етпейді.

Орталықтың алдын алу жұмысы бөлімінің меңгерушісі- Асель Балтабаеваның айтуынша, акциялар барысында төртінші буынның жедел тесттері қолданылады.

«Олар тек антиденелерді ғана емес, p24 антигенін де анықтау арқылы вирусты ерте кезеңдерде анықтауға мүмкіндік береді», – деп түсіндірді маман.

Орталық мамандарының айтуынша, қазіргі таңда АИТВ негізінен жыныстық жолмен беріледі. Сондықтан жыныстық мінез-құлыққа жауапкершілікпен қарау өте маңызды. Медицина қызметкерлері ерте жыныстық қатынасқа түспеуге, отбасында және қарым-қатынаста адалдықты сақтауға, сондай-ақ жыныстық қатынастың кез-келген түрінде мүшеқап қолдануға кеңес береді.

Кездесуді ашқан Қарағанды облыстық ЖИТС орталығының директоры Б.Ж. Сагимбаев АИТВ-инфекциясын уақтылы диагностикалау денсаулық сақтау жүйесінің маңызды міндеттерінің бірі екенін атап өтті. Ауру қаншалықты ерте анықталса, пациент соғұрлым тезірек терапияны бастап, АИТВ-ның әрі қарай таралу қаупін төмендете алады. Бұл ретте АМСК ұйымдары мен ЖИТС қызметі арасындағы нақты өзара іс-қимыл маңызды рөл атқарады.

Эпидемиологиялық бөлімнің меңгерушісі О.Ю. Мокроусова 2026 жылдың 7 айындағы эпидемиологиялық жағдай туралы деректерді, сондай-ақ клиникалық көрсеткіштер бойынша АИТВ-ға тестілеумен қамту талдауын және АМСК-дегі пациенттерді бағыттау (маршрутизациялау) мәселелерін ұсынды. Сондай-ақ оның баяндамасы барысында АМСК-де дұрыс кодтаудың эпидемиологиялық талдау үшін маңызы зор екені атап өтілді.

Емдеу-профилактикалық бөлімі меңгерушісінің міндетін атқарушы О.И. Орлова АИТВ-ға тексерудің клиникалық көрсеткіштеріне тоқталды. Бастапқы кезеңдерде АИТВ-инфекциясы көбінесе симптомсыз өтеді, ал оның көріністері ЖРВИ, ішек инфекциялары және басқа да жағдайлар сияқты жиі кездесетін ауруларға ұқсауы мүмкін. Сондықтан ұзаққа созылған, қайталанатын немесе атипті симптомдар кезінде бастапқы буын дәрігеріне қырағылық танытып, дифференциалды диагностика аясында АИТВ-инфекциясын қарастыру маңызды.

Сонымен қатар, тестілеу тек айқын клиникалық көрсеткіштері бар немесе жоспарлы операцияларға дайындық жағдайларымен шектелмеуі тиіс. Пациенттің медициналық ұйымға кез келген жүгінуі АИТВ-ны уақтылы анықтауға мүмкіндік бере алады.

Қатысушылар преаналитикалық кезеңнің маңызын жеке талқылады, атап айтқанда, нәтижелердің шынайы болуы үшін биологиялық материалды сақтаудың дұрыс температуралық режимі мен жылдам логистикасы аса маңызды екені айтылды.

Материалды бекіту үшін АИТВ-инфекциясын диагностикалау және АИТВ/ВГС қатарлас аурулары бар пациенттерді жүргізу тактикасы бойынша жадынамалар берілді. Нақты клиникалық жағдайларды талдау инфекцияны кеш анықтаудың салдарын бағалауға мүмкіндік берді.

Семинар соңында ЖИТС орталығының мамандары аудиторияның сұрақтарына жауап берді. Кездесудің басты қорытындысы біржақты: әрбір АИТВ дәрігері ауруды асқынған сатыда емдегеннен гөрі, уақтылы анықтаған дұрыс екенін түсінуі үшін халықты скринингпен қамтуды арттыру қажет.

Сұхбат барысында облыстағы эпидемиологиялық ахуал, инфекцияның таралу жолдары, скрининг пен ерте тестілеудің маңызы сөз болды. Әсіресе шалғай елді мекендердегі тұрғындарды тексерумен қамту және экспресс-тестілеу арқылы инфекцияны ерте анықтау мәселелеріне тоқталды.

Сонымен қатар АИТВ-мен өмір сүретін азаматтарды антиретровирустық препараттармен қамтамасыз ету, емнің қолжетімділігі және медициналық бақылау жайы талқыланды.

Бағдарламада АИТВ-ның анадан балаға берілуінің алдын алу, жастар арасында қауіпсіз мінез-құлықты қалыптастыру, стигма мен кемсітушіліктің алдын алу, сондай-ақ медициналық құпияны сақтау мәселелері де көтерілді.

Сұхбат соңында маман  тұрғындарды өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, уақытылы тест тапсыруға және АИТВ инфекциясының алдын алу шараларына мән беруге шақырды.

АИТВ-ны ерте анықтау – дер кезінде ем қабылдаудың маңызды қадамы.

Іс-шараға мектеп және колледж оқушыларының үш командасы қатысты. Квесттің әрбір станциясында қатысушылар құқықтық және ақпараттық сауаттылықты арттыруға, құқық бұзушылықтардың алдын алуға және салауатты өмір салтын насихаттауға бағытталған тақырыптық тапсырмаларды орындады.

Осындай тақырыптық алаңдардың бірін Облыстық АИТВ инфекциясының профилактикасы жөніндегі орталығының мамандары дайындады.

Қатысушылар үшін викторина өткізілді, оның барысында жастар                        АИТВ-инфекциясы мен жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың алдын алу шаралары туралы білімдерін тексере алды.

Сондай-ақ, тақырыптық алаңдарды СҚО психологиялық қолдау орталығы, киберқылмыс пен есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы, Жастар денсаулық орталығы ұйымдастырды.

«Біз әрқашан жастармен жұмыс істеуге бағытталған ведомствоаралық                        іс-шараларды қолдаймыз. Бұл формат бірнеше маңызды тақырыптар туралы бірден қол жетімді және қызықты түрде сөйлесуге мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда бұл денсаулық, қауіпсіздік және жауапты мінез-құлық. Іс – шара аясында біз 60-қа жуық жастарды профилактикалық жұмыстармен қамтыдық»,– деп атап өтті облыстық АИТВ инфекциясының профилактикасы жөніндегі орталығының маманы Оксана Симухина.

Квест жалпы командалық тренингпен аяқталды, одан кейін «Құрылтай-бірлік шеңбері!». Ол қатысушыларды бейресми жағдайда біріктірді және экологиялық мәдениетті және қоршаған ортаға ұқыпты қарауды насихаттауға бағытталған.

Іс-шара соңында Петропавл қаласының ең белсенді еріктілері қала әкімінің атынан еріктілер қозғалысын дамытуға қосқан үлесі, қоғамдық маңызды бастамаларға қатысқаны және белсенді азаматтық ұстанымы үшін марапатталды.

Бағдарламада көшбасшылық, қарым-қатынас, АИТВ инфекциясының алдын алу, топпен жұмыс істеу, тәжірибелік тапсырмалар, жаңа тәсілдер және еркін әңгімелесу қамтылған.

Біз үшін бұл мектептің жай ғана білім беретін орын емес, жаңа идеялар туындайтын, қатысушылардың өзіне деген сенімі артып, айналасына оң өзгеріс әкелуге деген ынтасы күшейетін орта болғаны маңызды.

Алда қатысушыларды білім мен тәжірибеге толы бірнеше күн күтіп тұр. Бұл — ауқымды жұмыстың бастамасы ғана екеніне сенімдіміз.

Мектеп ЖИТС, туберкулез және безгекке қарсы күрес жөніндегі Жаһандық қордың, ECOM ұйымының және «Community Friends» қоғамдық қорының қолдауымен ұйымдастырылып отыр.

Келушілердің АИТВ инфекциясының алдын алу туралы ақпараттану деңгейін арттыру мақсатында Түркістан облыстық АИТВ инфекциясының алдын алу орталығының мамандары стадион аумағында ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізді.

Мамандар азаматтарға АИТВ инфекциясының алдын алу жолдары, оның жұғу ерекшеліктері, сондай-ақ өз денсаулығына жауапкершілікпен қараудың маңыздылығы туралы түсіндірді.

Сонымен қатар келушілерге өздерінің АИТВ мәртебесін анықтауға мүмкіндік берілді. Қалаған азаматтарға жедел тестілеу ұйымдастырылды. Мамандар уақтылы тестілеуден өтудің маңыздылығын түсіндіріп, қажетті кеңестер берді.

Мұндай профилактикалық іс-шаралар халықтың АИТВ инфекциясы туралы ақпараттану деңгейін арттыруға, оның таралуының алдын алуға және салауатты өмір салтын қалыптастыруға жол ашады.

Семинардың мақсаты – мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыруға жауапты облыстардың, Астана, Алматы және Шымкент қалаларының денсаулық сақтау басқармалары мамандарының біліктілігін арттыру. Қатысушылар конкурстық құжаттаманы әзірлеу, сатып алу рәсімдерін өткізу, жобалардың іске асырылуына мониторинг жүргізу және мемлекеттік қаржыландыру тетіктері есебінен көрсетілетін қызметтердің тиімділігін бағалау мәселелерін қарастырды.

Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс пен мемлекеттік гранттарды іске асыруға үкіметтік емес ұйымдардың қатысуы үшін тең және ашық жағдайлар жасауға ерекше назар аударылды. Оқыту барысында қатысушылар жобаларды дайындаудың, өткізудің және сүйемелдеудің барлық кезеңдерін реттейтін бірыңғай тәсілдермен және практикалық алгоритмдермен танысты.

Тренерлер ретінде:
«Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы» КЕАҚ басқарма төрағасы Ельдар Сапаров;
ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі Азаматтық қоғам істері комитетінің Азаматтық бастамаларды қолдау басқармасының бас сарапшысы Әсел Құттыбаева;
ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік сатып алу және квазимемлекеттік сектордың сатып алуы заңнамасы департаментінің бас сарапшысы Гаухар Ибраева сөз сөйледі.

Даярлық жылдарында жас мамандар Орталықтың тәжірибелі оқытушылары мен тәлімгерлерінің жетекшілігімен заманауи теориялық білім алып, практикалық дағдыларды меңгерді. Резиденттер пациенттерді диагностикалауға, емдеуге және бақылауға қатысты, медициналық көмек көрсетудің заманауи әдістерін меңгеріп, медицина ғылымының озық жетістіктерімен танысты.

Даярлық барысында клиникалық ойлауды, дәрігерлік шешім қабылдау дағдыларын дамытуға, дәлелді медицина қағидаттарын сақтауға және кәсіби біліктілікті үздіксіз жетілдіруге ерекше көңіл бөлінді. Мұндай тәсіл түлектерге алған білімдерін практикалық денсаулық сақтау саласында сенімді қолдануға мүмкіндік береді.

Бүгінде елімізде дерматовенеролог-дәрігерлерге деген сұраныс жоғары: бірқатар облыста бұл мамандардың тапшылығы байқалады. Дерматовенеролог – тері және венерологиялық аурулардың кең ауқымымен айналысатын әмбебап дәрігер. Ол тері, шаш пен тырнақ ауруларын, сондай-ақ жыныстық жолмен берілетін инфекцияларды емдейді.
Қазіргі уақытта көптеген тері ауруы созылмалы сипатқа ие және қайталануға бейім. Ал жыныстық жолмен берілетін инфекциялар көбіне айқын клиникалық белгілерсіз, симптомсыз өтеді. Маманға уақтылы жүгінбеген жағдайда мұндай аурулар ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін.
Резидентураны аяқтаған түлектер ересектерге де, балаларға да білікті медициналық көмек көрсете алады. Оларды даярлау ауруларды емдеуге ғана емес, олардың алдын алуға да бағытталған. Бұл қазіргі таңда аса өзекті.